Gastroskopia w Krakowie

Gastroskopia to badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego. Lekarz wprowadza przez usta cienki, giętki endoskop z kamerą i ogląda na monitorze błonę śluzową przełyku, żołądka i dwunastnicy. W razie potrzeby pobiera przez endoskop małe wycinki do badania histopatologicznego.

Badanie pozwala ocenić m.in. powikłania choroby refluksowej – zapalenie przełyku z nadżerkami, jego zwężenie czy przełyk Barretta [1] – oraz wykluczyć nowotwór, np. u osób z trudnościami w połykaniu [1]. Podczas gastroskopii można też sprawdzić, czy w żołądku nie ma bakterii Helicobacter pylori [2].

O gastroskopii decyduje lekarz na podstawie objawów i wywiadu. Polskie zalecenia uznają ją za konieczną przy objawach alarmowych [1]:

• niezamierzonym spadku masy ciała,
• trudnościach w połykaniu,
• bólu brzucha, który budzi w nocy,
• utrzymujących się wymiotach,
• objawach krwawienia z przewodu pokarmowego,
• niedokrwistości.

Przy takich objawach diagnostykę trzeba przeprowadzić niezwłocznie, a leczenie nie powinno jej opóźniać [1].

Gastroskopia bywa też potrzebna:

• gdy objawy refluksu nie ustępują mimo leczenia [1],
• przy niestrawności (dyspepsji) – o tym, czy zacząć od gastroskopii, czy od nieinwazyjnego testu na Helicobacter pylori, lekarz decyduje m.in. na podstawie wieku i objawów [2],
• gdy leczenie zakażenia H. pylori wykrytego testem nieinwazyjnym nie przyniosło efektu [2],
• gdy badanie krwi wskazuje na celiakię – lekarz pobiera wtedy wycinki z dwunastnicy [3].

Przy samej zgadze i cofaniu się treści pokarmowej, bez objawów alarmowych, gastroskopia nie zawsze jest konieczna: lekarz może rozpoznać chorobę refluksową na podstawie objawów i zacząć od leczenia [1].

Polskie zalecenia sugerują, by u każdego pacjenta poddawanego gastroskopii wykonać szybki test ureazowy na obecność Helicobacter pylori – z wycinka błony śluzowej pobranego podczas badania [2]. W GlivClinic jest on standardową częścią gastroskopii.

Zakażenie H. pylori jest jednym z głównych czynników wywołujących raka żołądka, a choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy jest wskazaniem do diagnostyki zakażenia [2]. Zalecenia przewidują ją także u krewnych pierwszego stopnia osób chorych na raka żołądka [2].

Wynik testu mogą zafałszować leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP), a także antybiotyki i preparaty bizmutu – dlatego zalecenia przewidują ich odstawienie przed testem, a u osób leczonych IPP decyzję o teście podejmuje się indywidualnie [2].

Gastroskopię wykonujemy w znieczuleniu miejscowym gardła albo w znieczuleniu ogólnym.

• Znieczulenie miejscowe – lekarz znieczula gardło aerozolem. Badanie bywa nieprzyjemne, ale zwykle nie boli, a po jego zakończeniu możesz wrócić do codziennych zajęć, także prowadzić samochód.
• Znieczulenie ogólne – prowadzi je lekarz anestezjolog. Zasypiasz przed badaniem i budzisz się po jego zakończeniu. To dobre rozwiązanie przy silnym lęku przed badaniem albo nasilonym odruchu wymiotnym.

Do znieczulenia ogólnego potrzebne są aktualne wyniki badań: morfologii krwi, glukozy na czczo, wskaźników krzepnięcia (INR i APTT), jonogramu (elektrolitów) oraz spoczynkowe EKG; TSH – tylko jeśli leczysz się endokrynologicznie. Przed badaniem wypełniasz też ankietę anestezjologiczną – na jej podstawie anestezjolog ocenia ryzyko i dostosowuje znieczulenie do stanu zdrowia. Infekcja dróg oddechowych lub gorączka przed badaniem są przeciwwskazaniem do znieczulenia – zgłoś je telefonicznie. Po znieczuleniu ogólnym przez dobę nie wolno prowadzić pojazdów, dlatego zaplanuj powrót z osobą towarzyszącą.

• Na badanie zgłoś się na czczo. Od kiedy nie jeść i nie pić, podaje instrukcja przygotowania, którą przekaże rejestracja.
• W dniu badania nie pal tytoniu i nie żuj gumy.
• Leki przyjmowane na stałe, np. na nadciśnienie, zwykle przyjmujesz rano z niewielką ilością wody – chyba że lekarz zalecił inaczej.
• Leków przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych nie odstawiaj samodzielnie. O ich ewentualnym wstrzymaniu przed badaniem decyduje lekarz prowadzący.
• Leki zmniejszające wydzielanie kwasu (IPP) zgłoś przy zapisie – lekarz zdecyduje, czy odstawić je przed testem na H. pylori.
• Przy cukrzycy omów z lekarzem dawkowanie leków na dzień badania i poinformuj o niej rejestrację.
• Zabierz wyniki wcześniejszych badań, opisy poprzednich gastroskopii i listę przyjmowanych leków.
• Bezpośrednio przed badaniem zdejmujesz ruchome protezy zębowe.

Przed badaniem lekarz wyjaśnia jego przebieg i możliwe ryzyko, a Ty podpisujesz zgodę na badanie i ewentualne pobranie wycinków.

Badanie wykonuje się zwykle w pozycji leżącej na lewym boku. Między zęby zakłada się ustnik, przez który lekarz wprowadza endoskop – w odpowiednim momencie poprosi o przełknięcie. Do żołądka podawane jest powietrze, które rozprostowuje jego ściany, dlatego możesz czuć rozpieranie. Odruch wymiotny łagodzi spokojny, głęboki oddech.

Po znieczuleniu gardła nie jedz i nie pij, dopóki nie wróci pełne czucie i odruch połykania – wcześniej łatwo o zachłyśnięcie. Przez krótki czas może utrzymywać się ból gardła lub wzdęcie. Jeśli pojawi się silny ból brzucha, gorączka lub wymioty z krwią, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem.