Endoskopia w Krakowie

Badanie endoskopowe wykonuje się diagnostycznie, gdy objawy wymagają obejrzenia przewodu pokarmowego od środka, albo profilaktycznie. Polskie zalecenia wymieniają objawy alarmowe, przy których wskazane jest badanie endoskopowe:

• gastroskopia – przy niezamierzonym spadku masy ciała, trudnościach w połykaniu, bólu brzucha, który budzi w nocy, utrzymujących się wymiotach, objawach krwawienia z przewodu pokarmowego i niedokrwistości; leczenie nie powinno opóźniać diagnostyki [1],
• kolonoskopia – u osób z dolegliwościami jelitowymi, gdy pojawia się krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego lub krew w stolcu, niedokrwistość, niezamierzony spadek masy ciała, gorączka albo dolegliwości w nocy [2].

Niedokrwistość i spadek masy ciała są na obu listach – od którego badania zacząć, decyduje lekarz na podstawie objawów i wywiadu.

Profilaktycznie wykonuje się kolonoskopię u osób bez objawów – dla nich jest bezpłatny program przesiewowy NFZ [3]. Jeśli masz objawy, nie czekaj na badanie przesiewowe.

Oba badania wykonuje się giętkim endoskopem z kamerą, ale dotyczą innych odcinków przewodu pokarmowego:

• Gastroskopia – endoskop wprowadza się przez usta, a lekarz ogląda przełyk, żołądek i dwunastnicę. W razie potrzeby pobiera wycinki do badania histopatologicznego. Polskie zalecenia sugerują, by u każdego pacjenta poddawanego gastroskopii wykonać szybki test ureazowy na obecność Helicobacter pylori [4] – w GlivClinic jest on standardową częścią badania.
• Kolonoskopia – kolonoskop wprowadza się przez odbyt, a lekarz ogląda od środka całe jelito grube [3]. Podczas badania może usunąć polipy, zwłaszcza niewielkie – to zmiany przednowotworowe, z których może rozwinąć się rak jelita grubego [5]. Pobrane wycinki i usunięte polipy trafiają do badania histopatologicznego [3].

Przygotowanie, przebieg i zalecenia po każdym z badań opisujemy na stronach tych badań.

Każde z badań wykonujemy w dwóch wariantach:

• Bez znieczulenia ogólnego – przy gastroskopii lekarz znieczula gardło aerozolem, przy kolonoskopii stosuje żel znieczulający. Po badaniu możesz samodzielnie wrócić do domu, także samochodem.
• W znieczuleniu ogólnym – znieczulenie dożylne prowadzi lekarz anestezjolog. Zasypiasz przed badaniem i budzisz się po jego zakończeniu, a po wybudzeniu zostajesz chwilę pod obserwacją.

Przy kolonoskopii rodzaj znieczulenia zależy też od wskazań medycznych [3]. Do znieczulenia ogólnego potrzebne są aktualne wyniki badań: morfologii krwi, glukozy na czczo, wskaźników krzepnięcia (INR i APTT), jonogramu oraz spoczynkowe EKG, a TSH tylko wtedy, gdy leczysz się endokrynologicznie. Wypełniasz też ankietę anestezjologiczną – na jej podstawie anestezjolog ocenia ryzyko i dostosowuje znieczulenie do stanu zdrowia. Infekcja dróg oddechowych lub gorączka są przeciwwskazaniem do znieczulenia, dlatego zgłoś je telefonicznie przed wizytą. Po znieczuleniu ogólnym przez dobę nie wolno prowadzić pojazdów – przyjdź z osobą towarzyszącą.

Jeśli potrzebujesz obu badań, wykonasz je podczas jednej wizyty i jednego znieczulenia ogólnego. Wystarczy jedno przygotowanie jelita i jeden komplet badań przed znieczuleniem.

• Przygotowujesz się tak jak do kolonoskopii – według instrukcji przygotowania jelita, którą przekaże rejestracja. Instrukcja podaje też, do której godziny możesz pić klarowne płyny.
• Leki zmniejszające wydzielanie kwasu z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP) zgłoś przy zapisie – mogą zafałszować wynik testu na Helicobacter pylori wykonywanego podczas gastroskopii [4].
• Po badaniu obowiązują te same zasady co po każdym znieczuleniu ogólnym: odpoczynek, powrót z osobą towarzyszącą i doba bez prowadzenia pojazdów.

O tym, czy potrzebne są oba badania, decyduje lekarz na podstawie objawów, wywiadu i wcześniejszych wyników.

• Na badanie zapisujesz się telefonicznie, bez skierowania. Rezerwacja terminu wymaga częściowej przedpłaty – jej wysokość i sposób wpłaty przekaże rejestracja.
• Przy zapisie powiedz o lekach przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych, preparatach żelaza, cukrzycy i innych chorobach przewlekłych. Leków przeciwkrzepliwych nie odstawiaj samodzielnie – o ich ewentualnym wstrzymaniu decyduje lekarz prowadzący.
• Rejestracja przekaże instrukcję przygotowania i dokumenty do wypełnienia przed wizytą: zgody, ankietę anestezjologiczną (przy znieczuleniu) i deklarację osoby towarzyszącej. Przyjdź z nimi odpowiednio wcześniej – godzinę przyjścia poda rejestracja.
• Do kolonoskopii potrzebny jest preparat oczyszczający na receptę. Wystawi ją lekarz rodzinny albo inny lekarz; jeśli masz z tym kłopot, zadzwoń do rejestracji kilka dni przed badaniem – receptę może wystawić nasz specjalista, a o koszcie poinformuje rejestracja.
• Zabierz dokumentację medyczną, opisy wcześniejszych badań endoskopowych i listę przyjmowanych leków z dawkowaniem.

Przed badaniem lekarz wyjaśnia jego przebieg i możliwe ryzyko, a Ty wyrażasz zgodę na badanie oraz na ewentualne pobranie wycinków i usunięcie polipów. Opis badania z dokumentacją zdjęciową dostajesz w dniu badania. Wynik badania histopatologicznego jest gotowy zwykle po kilku dniach – na jego podstawie lekarz zaleca dalsze postępowanie.

Powikłania kolonoskopii zdarzają się bardzo rzadko, choć żaden lekarz nie może zagwarantować pełnego bezpieczeństwa [6]. Najpoważniejsze z nich – perforacja (przedziurawienie ściany jelita) i krwawienie – mogą wymagać pilnego leczenia operacyjnego [6]. Wzdęcie i rozpieranie po kolonoskopii to skutek powietrza podanego do jelita, a nie powikłanie [6]; po gastroskopii przez krótki czas może utrzymywać się ból gardła lub wzdęcie.

Jeśli po badaniu pojawi się silny ból brzucha, gorączka, krwawienie albo wymioty z krwią, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem.