Zdrowie układu moczowego i płciowego jest kluczowe zarówno dla mężczyzn, jak i kobiet, choć wielu pacjentów odwleka wizytę u specjalisty z powodu wstydu lub obaw. Urologia to dziedzina medycyny, która pozwala diagnozować i leczyć choroby nerek, pęcherza, prostaty czy jąder, a także wspiera profilaktykę, szczególnie u osób z grup ryzyka. Dzięki wizycie u urologa można szybko wykryć niepokojące zmiany i rozpocząć skuteczne leczenie, minimalizując ryzyko powikłań.
Kim jest urolog i czym się zajmuje
Urolog to lekarz specjalista zajmujący się diagnostyką, leczeniem i profilaktyką chorób układu moczowego u kobiet i mężczyzn oraz układu moczowo‑płciowego u mężczyzn. Jeśli zastanawiasz się czym zajmuje się urolog, warto wiedzieć, że jego praca obejmuje zarówno leczenie farmakologiczne, jak i zabiegowe.
Urologia – co to?
Urologia to dziedzina medycyny, która łączy elementy chirurgii, diagnostyki obrazowej oraz medycyny ogólnej. Jej celem jest poprawa funkcjonowania nerek, pęcherza, cewki moczowej, prostaty, jąder i prącia. Dzięki wizytom u urologa możliwe jest wczesne wykrycie chorób, takich jak infekcje, kamica nerkowa czy nowotwory, a także skuteczne leczenie przewlekłych dolegliwości.
Jakie choroby leczy urolog
Urolog zajmuje się szerokim spektrum schorzeń. Najczęściej leczy: zakażenia układu moczowego (zapalenie pęcherza, odmiedniczkowe zapalenie nerek, zapalenie cewki moczowej), kamicę nerkową i pęcherzową, choroby prostaty (łagodny rozrost, zapalenie, rak), guzy i nowotwory nerek, pęcherza, jąder i prącia, zaburzenia erekcji, nietrzymanie moczu oraz wady anatomiczne, takie jak stulejka czy wodniaki jąder.
Do jego zadań należy zarówno farmakoterapia – stosowanie antybiotyków, leków alfa‑adrenolitycznych i innych preparatów, jak i leczenie operacyjne, obejmujące usuwanie kamieni, zabiegi na prostatę, operacje wad wrodzonych i nowotworów. Urolog współpracuje też z innymi specjalistami m.in. nefrologiem, onkologiem czy uroginekologiem.
Objawy chorób urologicznych – kiedy udać się do urologa
Nie wszystkie problemy urologiczne wymagają natychmiastowej wizyty w szpitalu, ale pewne objawy są sygnałem alarmowym. Do urologa warto zgłosić się przy:
- bólu lub pieczeniu podczas oddawania moczu,
- częstym oddawaniu moczu, nagłych parciach na pęcherz, uczuciu niepełnego opróżnienia,
- krwi w moczu lub nasieniu,
- bólu w okolicy lędźwiowej, podbrzusza, krocza lub jąder,
- obrzęku, zaczerwienieniu, wyczuwalnych zgrubieniach,
- problemach z rozpoczęciem mikcji,
- słabym lub przerywanym strumieniu moczu i nietrzymaniu moczu,
- zaburzeniach erekcji czy bolesnym wytrysku.
Profilaktycznie, szczególnie mężczyźni po 40.–50. roku życia powinni regularnie kontrolować stan prostaty.
Jak wygląda wizyta u urologa
Wizyta u urologa może wydawać się stresująca, szczególnie dla osób, które nigdy wcześniej nie korzystały z usług tego specjalisty. Warto pamiętać, że większość badań jest nieinwazyjna, a lekarz dostosowuje sposób konsultacji do komfortu pacjenta. Dobrze przygotowany pacjent – z listą dolegliwości, wcześniejszymi wynikami badań i informacją o przyjmowanych lekach – umożliwia szybszą diagnozę i efektywniejsze ustalenie planu leczenia.
Wywiad lekarski i badanie urologiczne
Typowa wizyta zaczyna się od rejestracji i krótkiego wywiadu pielęgniarskiego, czasem z pomiarem ciśnienia. Lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad dotyczący objawów, chorób przewlekłych, przebytego leczenia, stosowanych leków oraz historii rodzinnej w kierunku chorób urologicznych. Następnie wykonuje badanie fizykalne: palpacyjne brzucha i okolicy lędźwiowej, ocenę pęcherza, u mężczyzn także badanie jąder i prącia oraz prostaty per rectum, a u kobiet – ocenę cewki moczowej i zewnętrznych narządów płciowych.
Czy badanie urologiczne jest bolesne
Badanie urologiczne jest zazwyczaj krótki i nieinwazyjne. Może powodować lekkie uczucie dyskomfortu przy badaniu prostaty przez odbytnicę, a palpacyjne oceny jąder i brzucha są zwykle bezbolesne. W przypadku dzieci lub osób szczególnie wrażliwych lekarz może zastosować dodatkowe środki łagodzące stres.
Jakie badania wykonuje i zleca urolog
Przed rozpoczęciem szczegółowej diagnostyki lekarz urolog ocenia, które badania będą najbardziej przydatne w danym przypadku. Dobór testów zależy od wieku pacjenta, zgłaszanych objawów, wcześniejszych wyników oraz historii chorób w rodzinie. W praktyce wiele badań jest nieinwazyjnych i może być wykonanych bezpośrednio w gabinecie, co ułatwia szybką diagnostykę i ustalenie planu leczenia.
Podstawowe badania diagnostyczne
Urolog korzysta z badań laboratoryjnych i obrazowych. Do podstawowych zalicza: badanie ogólne moczu, posiew moczu, morfologię krwi z OB i CRP, oznaczenie kreatyniny, eGFR i elektrolitów oraz u mężczyzn PSA, który jest markerem chorób prostaty. Te badania pomagają wykryć infekcje, krwiomocz, kamicę, stan zapalny lub wczesne zmiany nowotworowe.
Badania urologiczne u mężczyzn i kobiet
Do badań obrazowych i specjalistycznych zalicza się USG jamy brzusznej, nerek i pęcherza, USG jąder i moszny, USG prostaty przez powłoki brzuszne lub TRUS, uroflowmetrię, badania urodynamiczne, cystoskopię oraz w niektórych przypadkach TK i MRI. Te testy pozwalają ocenić budowę i funkcję narządów, wykryć kamienie, guzy czy wady anatomiczne. Dobór badań zależy od wieku pacjenta, objawów oraz wyników wcześniejszych badań.
Urolog dziecięcy – kiedy zgłosić się z dzieckiem
Urolog dziecięcy zajmuje się problemami układu moczowego i płciowego u najmłodszych. Warto udać się do niego, jeśli dziecko ma wady wrodzone, wodniaki jąder, wnętrostwo, nawracające zakażenia układu moczowego lub trudności w oddawaniu moczu. Wczesna diagnoza u dzieci może zapobiegać powikłaniom w dorosłym życiu.
Urologia onkologiczna – czym się zajmuje
Urologia onkologiczna koncentruje się na wykrywaniu i leczeniu nowotworów układu moczowo‑płciowego, takich jak rak prostaty, pęcherza, nerek, jąder czy prącia. Obejmuje ona diagnostykę obrazową, biopsje, operacje oraz leczenie skojarzone z onkologami. Wczesna diagnostyka i regularne badania profilaktyczne są kluczowe dla skutecznego leczenia.
Czy do urologa potrzebne jest skierowanie
W Polsce do urologa można zgłosić się zarówno w ramach publicznej opieki zdrowotnej na podstawie skierowania od lekarza rodzinnego, jak i prywatnie, bez skierowania. Wizyta prywatna jest szybsza, pozwala uniknąć kolejek i często obejmuje szerszy zakres badań dostępnych od razu w gabinecie. W województwie śląskim warto skorzystać z usług urologa w Gliwicach. W naszej klinice GlivClinic doświadczeni specjaliści prowadzą konsultacje, wykonują badania diagnostyczne i doradzają, jak najlepiej przygotować się do wizyty.
Urolog prywatnie – różnice, czas oczekiwania i koszty
Wizyta u urologa prywatnie różni się głównie czasem oczekiwania, komfortem i dostępnością badań diagnostycznych. Standardowa konsultacja trwa od 20 do 40 minut, a badania obrazowe, takie jak USG czy TRUS, mogą być wykonane w tym samym dniu. Koszt wizyty u urologa prywatnie w Polsce wynosi zwykle w okolicy 200 do 400 zł. Przy rezerwacji wizyty warto wiedzieć, jak się przygotować do urologa: zabrać wcześniejsze wyniki badań, listę przyjmowanych leków oraz spis dolegliwości i czasu ich trwania. W przypadku badań na czczo, takich jak morfologia czy oznaczenie PSA, warto przestrzegać zaleceń lekarza.